KKTC’de KOAH ve Astım Artışta
Uluslararası Kıbrıs Üniversitesi (UKÜ) Tıp Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Füsun Yıldız, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde son yıllarda astım, KOAH ve diğer solunum yolu hastalıklarında belirgin bir artış yaşandığını belirtti. Yıldız, bu yükselişin iklim değişikliği, bölgedeki savaşların yarattığı etkiler, hava kalitesindeki bozulma ve çeşitli çevresel faktörlerle doğrudan bağlantılı olduğunu vurguladı.
Prof. Dr. Füsun Yıldız, iklim değişikliğinin yalnızca sıcaklık artışıyla sınırlı kalmadığını; hava kirliliği, artan nem, polen yoğunluğu ve Afrika’dan taşınan çöl tozları gibi unsurlar aracılığıyla solunan havanın niteliğini önemli ölçüde değiştirdiğini vurguladı. Bu değişimlerin, özellikle kronik solunum yolu hastalıklarının daha sık görülmesine ve mevcut hastalıklarda alevlenmelerin artmasına neden olduğunu belirtti.
Yıldız, KKTC’nin coğrafi konumu nedeniyle belirli dönemlerde yoğunlaşan çöl tozlarının ince partikül yapıları sebebiyle solunum yollarında tahrişe yol açtığını, bunun da astım ve KOAH hastalarında atak riskini artırdığını ifade etti. Ayrıca bu partiküllerin enfeksiyonların yayılımını kolaylaştırabileceğini ve alerjik reaksiyonları tetikleyebileceğini belirten Yıldız, bu tür meteorolojik olayların yakından izlenmesi ve kamuoyunun düzenli olarak bilgilendirilmesi gerektiğine dikkat çekti.
Prof. Dr. Füsun Yıldız, konuya ilişkin değerlendirmesinde, “İklim değişikliği yalnızca sıcaklık artışı anlamına gelmemekte, aynı zamanda hava kalitesini de doğrudan etkilemektedir. Bu değişim, özellikle kronik solunum hastalığı bulunan bireyler açısından ciddi sonuçlar doğurmaktadır. Temiz hava, temel bir hak olup korunması çevresel politikalar ve toplumsal bilinç ile mümkündür” ifadelerine yer verdi.
Yıldız ayrıca, bireysel düzeyde hava kalitesinin düzenli takip edilmesi, riskli dönemlerde açık havada bulunmanın sınırlandırılması, koruyucu önlemlerin alınması ve tedavi süreçlerinin aksatılmaması gerektiğini vurguladı. Bununla birlikte temiz hava politikalarının geliştirilmesi, yeşil alanların artırılması ve sürdürülebilir ulaşım çözümlerinin yaygınlaştırılmasının halk sağlığının korunması açısından kritik olduğunu ifade eden Yıldız, iklim değişikliğinin mevcut seyrinin devam etmesi halinde solunum yolu hastalıklarının hem görülme sıklığında hem de şiddetinde artış yaşanmasının beklendiğini belirtti.